Thuisbatterij met noodstroom: wat er gebeurt als de stroom uitvalt

Het Nederlandse stroomnet is betrouwbaar. In 2025 zat een aansluiting gemiddeld 23,4 minuten zonder stroom door een onverwachte storing, blijkt uit de jaarcijfers van Netbeheer Nederland. Gemiddeld krijg je ongeveer eens in de drie jaar met zo'n storing te maken.

Wat harder groeit, is gepland werk aan het net. In 2025 ging bij ruim een miljoen aansluitingen de stroom uit voor onderhoud of verzwaring, gemiddeld zo'n vier uur per keer. De uitvalduur door gepland werk lag daarmee 77 procent hoger dan het gemiddelde van de vijf jaar ervoor. De netbeheerders verklaren dat met grote vervangings- en verzwaringsprogramma's en met strengere veiligheidsregels: er wordt nu vrijwel altijd spanningsloos gewerkt. Het net is nog lang niet klaar voor alle warmtepompen, laadpalen en zonnepanelen (meer daarover in ons artikel over netcongestie in de Betuwe), dus die brief van Liander dat de stroom een ochtend uitgaat, blijft voorlopig komen.

In Nijmegen zie je allebei terug. Sinds begin september telde Stroomstoringkaart, dat de meldingen van de netbeheerders bijhoudt, in Nijmegen 87 onderbrekingen: 44 storingen en 43 keer gepland werk. Dat zegt niet dat het net hier slecht is. Gemeten naar het aantal huishoudens hoort Nijmegen zelfs bij de rustigere plaatsen van het land. Het laat vooral zien hoe gewoon een onderbreking is geworden.

De Rijksoverheid vraagt huishoudens met de campagne Denk vooruit om zich voor te bereiden op 72 uur zonder stroom, water en internet. Een noodpakket met zaklamp, radio en powerbank is daarvoor de basis. Met een thuisbatterij met noodstroom houd je daarnaast de koelkast, de verwarming en internet draaiende, zolang de batterij en je zonnepanelen het bijhouden.

Veel mensen met zonnepanelen kijken ervan op: de zon schijnt, en toch zit je bij een storing zonder stroom. Dat is zo bedoeld. De omvormer schakelt zichzelf uit zodra de spanning op het net wegvalt. Anders zou je stroom terugleveren op een kabel waar een monteur aan werkt.

Een gewone thuisbatterij doet hetzelfde. Hij hangt aan dezelfde aansluiting en stopt ook. Je hebt dan een volle batterij en een dak vol panelen, en toch geen licht. Sommige stekkerbatterijen hebben een eigen stopcontact dat blijft werken. Daar kun je een koelkast of router op aansluiten, maar de rest van het huis blijft donker.

Een noodstroomvoorziening, ook wel backup genoemd, koppelt je huis los van het net op het moment dat de spanning wegvalt. Je woning wordt dan een klein eigen net, gevoed door de batterij. Omdat er geen verbinding meer is met de straat, is dat veilig voor de monteurs. En je zonnepanelen kunnen gewoon blijven opwekken en de batterij overdag weer bijladen.

Daarvoor is meer nodig dan een batterij alleen. Er komt een schakelkast bij die het loskoppelen en omschakelen regelt; bij Sigenergy is dat de Sigen Gateway. In de meterkast bepalen we welke groepen op de noodstroom komen. Daarin heb je twee keuzes:

• Het hele huis op noodstroom: alles blijft werken, zolang het totale verbruik binnen het vermogen van het systeem blijft.
• Alleen de belangrijkste groepen: bijvoorbeeld koelkast en vriezer, verlichting, internet en de cv-ketel of warmtepomp. Zware verbruikers zoals de inductieplaat of de laadpaal laat je erbuiten, zodat de batterij langer meegaat.

Wat bij jou past, hangt af van je aansluiting (1-fase of 3-fase), je groepenkast en van wat je echt niet wilt missen.

Hier zit het grootste verschil tussen systemen. Bij veel noodstroomoplossingen zit er een korte onderbreking tussen het wegvallen van het net en het moment dat de batterij het overneemt. Duurt dat een paar seconden, dan merk je het: het licht gaat even uit, router en computer starten opnieuw op en de warmtepomp moet opnieuw beginnen.

Sigenergy schakelt met de Sigen Gateway om in 0 milliseconden, gemeten aan de kant van je apparaten. Er zit dus geen gat tussen net en batterij. Bij de buren gaat het licht uit, bij jou niet. Voorwaarde is dat wat er op dat moment in huis aan staat binnen het vermogen van het systeem blijft. Daarom bepalen we bij de schouwing welk vermogen je nodig hebt en welke groepen op de noodstroom komen. De nieuwe SigenStor Neo heeft noodstroom zelfs ingebouwd.

Niet elk systeem kan dit, en niet elk systeem schakelt even snel. Plaatsen we een ander merk, dan zetten we de mogelijkheden voor noodstroom bij het advies naast elkaar.

Dat hangt af van twee dingen: hoe vol de batterij is als de stroom uitvalt, en wat je in huis verbruikt.

Een rekenvoorbeeld. 's Nachts draaien in een gemiddeld huis de koelkast, de vriezer, de router en wat sluimerverbruik, samen vaak een paar honderd watt. Bij 300 watt houdt een volle batterij van 10 kWh het ruim dertig uur vol. Draait in de winter ook de warmtepomp, dan ligt het verbruik een stuk hoger en praat je eerder over uren dan over dagen. Overdag laden je zonnepanelen bij, in de winter minder dan in de zomer.

Let ook op de stand van de batterij. Een slim aangestuurde batterij ontlaadt 's avonds en laadt op momenten dat stroom goedkoop is. Valt de stroom uit vlak voordat hij weer laadt, dan is er weinig over. Daarom stellen we een reserve in: een deel van de batterij dat altijd achter de hand blijft voor noodstroom.

Een storing van een uur is voor de meeste mensen vooral onhandig. Noodstroom wordt interessant als uitval je meer kost dan wat ongemak, bijvoorbeeld als:

• je met een warmtepomp verwarmt en in de winter niet in de kou wilt zitten;
• je thuis werkt of een bedrijf aan huis hebt;
• er apparatuur draait die niet uit mag, zoals een vriezer vol voorraad of een aquarium;
• je je energievoorziening meer zelf in handen wilt hebben.

Gebruik je thuis medische apparatuur, dan blijft het advies van je zorgverlener leidend; noodstroom kan daar een aanvulling op zijn.

Twijfel je nog? Noodstroom kan vaak later worden toegevoegd, maar het is eenvoudiger om het meteen mee te nemen, omdat de meterkast dan in één keer wordt aangepast.

Noodstroom is maatwerk in de meterkast, dus we komen altijd eerst kijken. Tijdens de schouwing bekijken we je aansluiting en groepenkast, bespreken we wat er bij een storing moet blijven werken en rekenen we uit welk vermogen en welke capaciteit daarvoor nodig zijn. De installatie doet ons eigen team, volgens NEN 1010.

Installaties met noodstroom die we in de regio hebben geplaatst, onder meer in Nijmegen, Beneden-Leeuwen en Loo, vind je bij onze projecten. Wil je weten wat noodstroom in jouw woning vraagt? Vraag advies aan, dan komen we langs.